1395© کلیه حقوق برای وب سایت دیدبان زندگی محفوظ است.

جمعیت خوبی از کل وبز و آهو در منطقه است

سمیه سهرابی

پارک ملی و پناهگاه حیات وحش کلاه قاضی با مساحتی حدود ۵۰۹۱۱ هکتار در جنوب شرقی شهر اصفهان و جنوب شهر جدید بهارستان واقع شده است و جاده آسفالته اصفهان-شیراز از کناره شمالی و غربی آن می‌گذرد. منطقه کلاه قاضی به موجب شرایط خاص از دیرباز زیستگاه وحوش بوده و دارای قدمت تاریخی زیادی است. چنانکه در تاریخ آمده است از زمان شاه عباس صفوی و بعد از آن به خصوص در دوره قاجاریه، این کوه ها در شمار شکارگاه های مخصوص این سلاطین بوده است.

وجود زیست‌بوم های با ارزش و زیستگاه های قابل توجه موجب شد که در سال ۱۳۴۶ شورای‌عالی شکاربانی و نظارت بر صید طی مصوبه‌ای ارتفاعات کلاه قاضی را به نام«منطقه حفاظت شده کلاه‌ قاضی» به عنوان قرق اعلام کند.وجود زیست‌بوم های با ارزش و زیستگاه های قابل توجه موجب شد که در سال ۱۳۴۶ شورای‌عالی شکاربانی و نظارت بر صید طی مصوبه‌ای ارتفاعات کلاه قاضی را به نام«منطقه حفاظت شده کلاه‌ قاضی» به عنوان قرق اعلام کند. منطقه حفاظت شده کلاه قاضی ضمن افزایش مساحت در سال ۱۳۴۶ به پارک وحش و سپس در سال ۱۳۴۹ به پناهگاه حیات وحش و نهایتا در سال ۱۳۷۴ به پارک ملی ارتقا یافت که این تغییرات همواره با کاهش سطح این منطقه همراه بوده است. قسمت عمده این منطقه پس از فراز و نشیب‌های فراوان بالاخره در سال ۱۳۷۴ با پیگیری های مستمر  و وجود کمترین تعارضات یعنی نداشتن هرگونه عرصه و اعیانی تحت تملک اشخاص حقیقی و حقوقی، به عنوان پارک ملی معرفی شد. در حال حاضر ۴۷۱۸۴ هکتار وسعت پارک ملی و ۳۲۲۷ هکتار دیگر نیز به عنوان پناهگاه حیات وحش است.

سیمای طبیعی چشم انداز پارک به صورت دو رشته کوه مرتفع با نام‌های شیدان و کلاه قاضی است که به موازات یکدیگر قرار گرفته‌اند. فاصله بین این دو رشته کوه صخره‌ای را که از شرق به غرب کشیده شده، دشتی بزرگ تشکیل می‌دهد. مریم امیدی، کارشناس برجسته محیط زیست، می گوید: نام این منطقه از بلندترین قله آن به نام کلاه ‌قاضی گرفته شده که وجه تسمیه آن شباهت ظاهری این قله به کلاه بوقی شکل قاضیان قدیم است و بلندترین نقطه آن «کلاه بزرگ » ۲۵۳۴ متر و پایین‌ترین نقطه آن ۱۵۴۲ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

خصوصیات آب و هوایی شرایط اقلیمی منطقه از نوع خشک و گرم با زمستان‌های نسبتا سرد است و نزولات آسمانی در این ناحیه بسیار کم و به ندرت از ۱۰۰ میلی‌متر تجاوز می‌کند. وضعیت اقلیمی منطقه متوسط دمای روزانه آن را ۱۵,۶درجه سانتی‌گراد، میانگین حداقل سالانه را ۷,۷۵درجه و میانگین حداکثر سالانه را ۲۳,۵درجه سانتی‌گراد می‌داند و عنوان می کند: بیش از ۶۰ منبع طبیعی و دست‌ساز آب آشامیدنی در منطقه وجود دارد که بیش از ۲۰ منبع موجود را چشمه‌ها و بقیه را قنات و چاه تشکیل می‌دهد.پوشش گیاهی طبق بررسی و مطالعات صورت گرفته تاکنون ۲۵۴ گونه گیاهی متعلق به ۱۹۲ جنس و ۴۶ خانواده در پارک ملی و پناهگاه حیات وحش کلاه قاضی شناسایی و ثبت شده است.منطقه مورد مطالعه از لحاظ گیاهان دارویی از جمله مناطق حفاظت شده غنی است ؛موضوع قابل اعتنایی که این کارشناس بر آن تاکید دارد و به گفته او تاکنون ۱۲۲ گونه گیاه دارویی متعلق به ۱۰۳ جنس و ۳۵ خانواده در منطقه شناسایی شده است. عمده گیاهان دارویی و صنعتی پارک ملی کلاه قاضی مربوط به دو خانواده Labiatae (نعناعیان) و Astraceae (آفتابگردان)است.حیات وحشاکثر شهروندانی که با پارک ملی کلاه قاضی آشنایی دارند، با این منطقه به واسطه حیات وحش آن آشنایی دارند. شاخص گونه‌های حیات وحش پارک ملی کلاه‌قاضی پازن (کل و بز وحشی) است. مریم امیدی از جمله پستانداران این پارک را علاوه بر کل و بز وحشی، قوچ و میش وحشی، آهو، پلنگ، گرگ، روباه معمولی، کفتار، شغال، خرگوش، تشی، دوپا، جرد و انواع موش می داند. طبق مطالعات صورت گرفته گونه های مختلف حیات وحش جانوری در پارک ملی کلاه قاضی از چهار رده مهره داران تاکنون شناسایی و ثبت شده اند.

  پستانداران بر اساس نتایج حاصل از داده‌های صحرایی، تاکنون ۱۷ گونه پستاندار متعلق به ۱۶ جنس از هشت خانواده و چهار راسته در پارک ملی کلاه قاضی شناسایی شده است.

  پرندگان تاکنون ۴۴ گونه پرنده متعلق به ۳۱ جنس و ۲۲ خانواده در منطقه شناسایی شده است .

   دوزیستان از دوزیستان تاکنون تنها یک گونه به نام وزغ سبز عربی از راسته Anura و خانواده Bufonidae در پارک ملی کلاه قاضی صید و شناسایی شده است.

  خزندگان از خزندگان در پارک ملی کلاه قاضی ۱۱ گونه متعلق به ۱۱ جنس و هفت خانواده شناسایی شده است. اما امیدی با اظهار خرسندی با بیان اینکه آمار سرشماری حیات وحش شاخص در منطقه، حاکی از جمعیت خوبی از دو گونه کل و بز و آهوست، عنوان می کند: قوچ و میش نیز به تعداد کم در این زیستگاه باقی مانده و به دلیل جزیره ای شدن و کمبود منابع مورد تغذیه و عدم وجود نواحی تپه ماهوری که زیستگاه مناسب برای قوچ و میش است، باعث شده تا جمعیت این گونه در منطقه کلاه قاضی کاهش داشته باشد.

مشکلات و چالش ها از مسائل اساسی منطقه کلاه قاضی می توان جزیره ای شدن آن، خشکسالی و کاهش منابع برای تغذیه حیات وحش و فعالیت معادن لاشتر را نام برد. این موارد به نوعی تهدید برای تمامی زیستمندان منطقه محسوب می شود.امیدی با بیان مشکلات کلاه قاضی خبر می دهد:  در حال حاضر، منطقه کلاه قاضی به دلیل نزدیکی به شهر اصفهان، مورد توجه برای بازدید عموم و به خصوص برای فعالیت های کوهنوردی و صخره نوردی است که برای چنین فعالیت‌هایی، در زون های مجاز، به تعداد محدود مجوز صادر می شود.

امتیاز به این مقاله
بدون نظر

پیام بگذارید