1395© کلیه حقوق برای وب سایت دیدبان زندگی محفوظ است.

ربودن حیوانات

سمیه سهرابی

همه حیواناتی که به عنوان همدم انسان در منزل نگهداری می شوند را حیوانات خانگی می‌گویند. حیوانات خانگی را می‌توان در دو گروه حیوانات خانگی متداول شامل: سگ، گربه، پرندگان زینتی و ماهیان آکواریومی و حیوانات خانگی غیر متداول(exotic) را شامل: خرگوش، همستر، لاک‌پشت، ایگوآنا، انواع مار، موش سوری، میمون، جوجه تیغی و… تقسیم کرد. چندوقتی است که شاهدیم تعداد خانواده‌هایی که مایل به نگهداری حیوانات اهلی هستند روبه افزایش است. اینکه این علاقه مندی مردم به نگهداری حیوان خانگی از کجا نشأت می گیرد را مجید ابن النصیر، دانشجوی دکترای عمومی دامپزشکی دانشگاه تهران و دبیر انجمن بیماری‌های خانگی غیرمعمول حیات وحش به اصفهان زیبا پاسخ داد.

علاقه به داشتن و نگهداری حیوانات خانگی از کجا شروع شد؟
انسان همواره از نگاهی که به طبیعت داشته و نیز از تجاربی که از زندگی در طبیعت و در کنار سایر زیستمندان به دست آورده بهره برده است. اولین آثار حاکی از اهلی شدن سگ حداقل مربوط به حدود ۱۲هزار سال پیش است و البته در این باره هنوز اطلاعات زیادی لازم است که از طریق تحقیقات مرتبط با «زیست شناسی تحولی» به دست آید.اولین ارتباط گربه با انسان هم به عهد سنگ (عصر حجر) مربوط  می شود و در دوران مصر باستان، بالاخره گربه به عنوان یک همدم نگهداری شده است.در باره برخی حیوانات خانگی غیرمعمول همچون پرندگان خانگی، خرگوش اهلی، ماهیان آکواریومی و… نیز ماجرا به صد ها یا هزاران سال قبل ارتباط دارد و این حیوانات هم از گذشته به منظورهای مختلف و هم اکنون بیشتر به عنوان حیوان خانگی نگهداری می شود؛ بنابراین آنچه روشن است، این‌ است که از زمان اهلی شدن‌ بسیاری از گونه ها هزاران سال می‌گذرد و این علاقه یا احتمالا نیاز که در عمل به نگهداری انسان از حیوانات از جمله سگ و گربه اهلی انجامیده، مربوط به دهه‌های اخیر نبوده است.

دلایل افزایش این علاقه‌مندی در جهان و کشورمان ناشی از چیست؟
در سالیان گذشته در ایران، اگر منازل دلنشین مادربزرگ ها را به یاد آوریم، مرغ و خروس و ماهی گلدفیش حوض و حتی گربه های در حال رفت و آمد در حیاط خانه های قدیمی را به خاطر داریم؛ بنابراین  نگهداری از حیوانات خانگی در ایران نیز موضوعی جدید یا برگرفته از غرب نیست؛ البته در دنیای امروز، با تغییرات و مدرن شدن سبک زندگی و توسعه صنعت و شهر نشینی، به طور حتم شکل نگهداری از این حیوانات و ارتباط با آنها تغییراتی کرده و به شکل امروزی‌تر آن بدل شده است. حیوانات خانگی صدها سال است که در کنار انسان هستند. ارتباط میان انسان و حیوانات یک ارتباط دوطرفه و در صورت رعایت اصول، رابطه ای مثبت است.این حیوانات، عموما به منظور همراهی با انسان و به عنوان یک همدم و همراه نگهداری می شوند. نگهداری از این حیوانات، در صورتی که فرد موقعیت آن را داشته باشد و مسوولانه سرپرستی آنها را بر عهده گیرد،

نگهداری حیوانات خانگی تا چه میزان حیات این حیوانات را تهدید می‌کند؟
حیوانات خانگی مانند سایر حیوانات از حقوقی برخوردارند که حق بهره مندی از یک زندگی با کیفیت را نیز در بر می‌گیرد. از طرف دیگر، یک حیوان باید موقعیتی داشته باشد تا بتواند حیوان خانگی نام بگیرد. از جمله، چند شرط اصلی مناسب بودن یک حیوان و خانگی بودن آن عبارت است از :
*   نگهداری از حیوان خانگی نباید با قوانین زیست محیطی ملی تناقض داشته باشد؛ بنابراین واردات، نگهداری، صید، خرید و فروش همه حیوانات وحشی نظیر سنجاب، پرندگان شکاری، پرندگان شاخه نشین وحشی مانند بلبل ها، سهره های وحشی، لاک‌پشت های برکه ای اروپایی و خزری، لاک‌پشت های زمینی مانند لاک‌پشت مهمیز دار، مارهای آبی، سمندر لرستانی و همه حیوانات وحشی، علاوه بر آنکه اخلاقی نیست و موجب کاهش و نابودی جمعیت وحشی آنها می شود، جرم نیز است.
*  مطابق قوانین و معاهدات بین المللی، باید تجارت و نگهداری حیوان خانگی مورد نظر مجاز و امکان‌پذیر باشد. با این توصیف، تجارت بسیاری از حیوانات وارداتی نظیر طوطی خاکستری آفریقایی که به نام نادرست کاسکو شناخته می شود یا حیواناتی که در معرض تهدید انقراض هستند ممنوعیت دارند‌ و انجام آن قاچاق حیات وحش تلقی می شود.  حیوان مورد نظر باید در اسارت پرورش یافته و قابلیت تکثیر در اسارت را داشته باشد. نباید از طبیعت ربوده شود.
*    فراهم آوردن امکانات و شرایط لازم برای نگهداری از آن حیوان و هزینه های ناشی از آن باید برای فرد نگهدارنده قابل انجام باشد و نگهداری از حیوان به شکل مسوولانه و با آگاهی به همه جوانب، صورت پذیرد. از جمله این شرایط، به تهیه غذای مناسب، فضای کافی و اسکان دهی و غنی سازی مناسب محیط، وجود دامپزشک ‌و هزینه های مرتبط و… می‌توان‌ اشاره کرد.
*   پیشگیری موثر از بیماری های قابل انتقال مشترک با انسان در حیوان مدنظر باید امکان پذیر باشد و همچنین نگهداری از حیوان  نباید خطر جدی تهدیدکننده سلامتی برای سرپرست خود یا اطرافیان به وجود آورد.  به طور حتم، پذیرش سرپرستی و نگهداری از حیوانات بی سرپرست (موارد واگذاری نیازمند سرپرست) به مراتب اخلاقی تر و بهتر از خریدن حیوانات از پرورش دهندگان خواهد بود. کسانی که اقدام به نگهداری حیوانات در منازلشان می کنند از چه اطلاعاتی باید برخوردار باشند؟قدم اول، مطالعه، پذیرش مسوولیت و مشورت با دکتر دامپزشک حیوانات خانگی برای مطمئن شدن از امکان نگهداری از حیوان خانگی است. سرپرست حیوان باید از نکات بهداشتی، نیاز های تغذیه ای و همچنین شرایط نگهداری حیوان خانگی خود از منابع درست آگاهی کامل پیدا کند. متاسفانه استفاده از اینترنت یا پرسش از فروشندگان حیوانات درباره بیماری ها یا شیوه نگهداری و تغذیه، شیوه ای نامناسب است که به سلامت جان حیوانات و سرپرستان آن صدمات جبران ناپذیری وارد کرده است؛ بنابراین درباره هر حیوان خانگی بهتر است اطلاعات صحیح را از دامپزشکان متخصص و متبحر در آن زمینه و از منابع صحیح و دقیق پرسش یا مطالعه کنیم. فرد نگهدارنده در قبال سلامت و کیفیت زندگی و حقوق خود، حیوان خانگی و دیگران مسوول است و بنابراین با آگاهی و پذیرش همه شرایط مورد نیاز برای نگهداری صحیح و همیشگی حیوان خانگی مورد نظر، می تواند به خوبی از حیوان خود مراقبت و نگهداری به عمل آورد.همه حیوانات خانگی رایج و غیرمعمول اعم از پرندگان و خزندگان و ماهیان و… حداقل هر شش ماه یک بار به معاینات و بررسی های دوره ای دامپزشکی احتیاج دارند.


نگهداری حیوانات خانگی تا چه میزان تهدید، تخریب تنوع زیستی و محیط زیست را باعث می شود؟

نکاتی که عرض می کنم، برخی از نگرانی ها در این زمینه است:یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهایی که تقاضای نگهداری از حیوانات خاص در دهه‌های اخیر ایجاد کرد، تجارت حیوانات وحشی بود که منجر به انقراض یا افتادن بسیاری از گونه ها در سراشیبی انقراض شده است‌. برخی افراد گونه های خاصی را تقاضا کردند که حیوان خانگی نبودند و قاچاقچیان آنها را از طبیعت به خانه ها یا مراکز دیگر بردند. بد نیست بدانید که تجارت گونه های وحشی به شکل غیرقانونی، قاچاق حیات وحش در نظر گرفته می شود و متاسفانه قاچاق حیات وحش در دنیا پیوند زیادی با قاچاق انسان و مواد مخدر داشته و حتی تامین‌کننده سرمایه برای آنهاست. برخی بر این باورند که اهلی سازی حیوانات می تواند آسیب های جبران ناپذیری به تنوع زیستی وارد آورد و بهتر است به منظور جلوگیری از مشکلات بیشتر، حیوانات بیشتری را خودخواهانه وارد روند اهلی سازی نکنیم و به حیوانات خانگی موجود بسنده کنیم.اما برخی نیز معتقدند ممکن است تکثیر و فروش حیوانات پرورشی به ویژه حیوانات خانگی غیرمعمول، تمایل و تقاضای صید انواع وحشی آنها از طبیعت را کاهش داده و از این جهت بتواند در راستای حفظ گونه ها مفید باشد. اما آمار دقیق اثبات‌کننده این موضوع نیز به شکل جامع هنوز در دست نیست و شبهاتی مبنی بر اثرات منفی آن نیز وجود دارد. رها شدن سگ ها و گربه های اهلی در شهر ها و حتی دیده شدن آنها در طبیعت و چرای گوسفند و بز اهلی در طبیعت در سیستم پرورش سنتی، نمایان‌گر حقیقت تلخ آسیب جدی حیوانات اهلی به حیات وحش و محیط زیست است. غذارسانی های مکرر به حیوانات اهلی در طبیعت توسط افراد علاقه مند اما ناآگاه، موجبات تکثیر هر چه بیشتر این حیوانات در طبیعت و آسیب جدی به حیوانات وحشی چه از نظر انتقال بیماری چه از نظر رقابت و نزاع و… را فراهم ‌می آورد. عقیم سازی این حیوانات نیز چون با سرعت و اثر کمتر و با هزینه بیشتری نسبت به غذا رسانی صورت می‌گیرد (به شیوه اخته کردن با جراحی)، عملا بی فایده به نظر می رسد و آمار روشنی نیز از این موارد هنوز در ایران وجود ندارد تا بتوان بر اساس آن قضاوت کرد.

به طورکلی نگهداری حیوانات خانگی را عاقلانه می دانید؟
مواردی که حیوان صرفا به عنوان کالا یا ابزار تفریحی یا تجملی در نظر گرفته شود و به طور مثال به طور گذرا و در تابستان برای کودکان یا نوجوانان یا به منظور تقلید و با اهداف نامناسبی از این دست، نگهداری و سپس آواره شود یا از بین برود، قابل قبول و قابل توصیه نیست.لازم است پیش از به خانه آوردن حیوان خانگی ابتدا به خوبی به همه جوانب این مساله فکر کنیم و تصمیمی قاطع بگیریم. به علاوه، به حقوق حیوان و توانایی خود در فراهم آوردن این نیازها، همواره توجه کنیم.

امتیاز به این مقاله
بدون نظر

پیام بگذارید