1395© کلیه حقوق برای وب سایت دیدبان زندگی محفوظ است.

طعمه یوزپلنگ، طعمه سگ‌ولگرد

سمیه سهرابی

یکی از چالش هایی که شهروندان و مدیریت شهری را درگیر خود کرده، وضعیت سگ‌هایی است که در بسیاری از مواقع از آنها به عنوان سگ های ولگرد یاد می شود. جولان سگ های ولگرد در معابر و خیابان های شهر علاوه بر رعب و وحشتی که ایجاد می کند، زمینه ساز مشکلات فراوان دیگر شده اند که شاید مهم ترین آن انتقال آلودگی است. در طول سال‌های گذشته و تا به حال مدیریت شهری برنامه تاثیرگذاری برای کاهش تعداد سگ های ولگرد نداشته وحال در نبود برنامه ریزی دقیق و مدون و همچنین حمایت نکردن سیاست مدارها می رود تا در میان انبوه مشکلات زیست محیطی اصفهان خودی نشان دهد. محمدرضا صادقی کارشناس حیات وحش در گفت‌وگو با اصفهان زیبا به واکاوی این موضوع پرداخت.

کشتار ســگ های ولگرد؛ از کی این پدیده در کشورمان مطرح شد؟
مشکلات سگ‌های ولگرد بیش از دو دهه است که در ایران وجود دارد؛ ولی در سال‌های گذشته به واسطه گسترش شبکه‌های مجازی و سهولت در امر خبر رسانی و آگاه سازی مردم، گزارشات بیشتری در این زمینه به گوش می‌رسد.
در سال‌های گذشته با گســـترش گزارش‌های موجود در رابطه با مشکلاتی که ازدیاد این گونه به وجود آورده، در راستای کنترل آفت به صورت‌های مختلفی از جمله معدوم سازی برای جمع آوری اقدام شده است.

 

آیا این موضوع به محیط زیست کمک یا محیط زیست را تخریب می کند؟
کنترل سگ‌های ولگرد چه به صورت معدوم کردن و چه به هر روش دیگر کمک شایانی به محیط زیست کشور و به خصوص عرصه حیات وحش کشور که در نقطه بحرانی به سر می برد، است.یکی از بزرگ ترین مشکلاتی که سگ‌های ولگرد به وجود آورده اند، تولید مثل با گونه های مشابه مثل گرگ است که نسل جدیدی به نام سگ- گرگ تولید می‌کند. از ویژگی‌های این موجود که از سمت گرگ به ارث می برد، خوی درندگی و از سوی دیگر توان همزیستی در کنار انسان است که تطابق پذیری بالا را از سگ به ارث می برد. در نتیجه وجود این گونه برای انسان بسیار خطرناک است.نمونه هایی از این خطرات و اتفاقات رخ داده که در استان‌های مرکزی و شمال غرب کشور گزارش شده است: از جمله آن حمله این گونه به کودکان است که یک مورد از این حمله منجر به مرگ کودک شده که در بررسی های انجام شده سگ ولگرد شناخته شده ولی در اصل سگ-گرگ بوده است. این نمونه از گزارشات تعداد محدودی از اتفاقات رخ داده در این زمینه است که به صورت اتفاقی منتشر شده و بسیاری از این اتفاقات در نتیجه ندانستن اهمیت موضوع منتشر نمی‌شود. از سوی دیگر از بین رفتن ذخائر ژنتیکی گرگ و شغال که طی میلیون‌ها سال در فرآیند تکامل به وجود آمده است در خطر نابودی است.از دیگر مشکلات سگ‌های ولگرد، از بین بردن گونه‌های کوچک پستانداران یا افــــراد نابالـــغ پستانداران درشت جثه است. سگ‌های ولگرد به عنوان یک عامل نو ظهور در حیات وحش ایران، باعث خلل در چرخه اکوسیستم شده اند. از جمله حیواناتی که به طور مستند توسط این گونه کشته شده اند، می‌توان از گربه شنی، روباه معمولی، کاراکال، جوجه تیغی، سمور سنگی، لینکس و انواع خانواده زوج سمان مانند آهو، قوچ و میش اشاره کرد. زوج سمان طعمه اصلی گوشت‌خواران بزرگ ایران نظیر پلنگ و یوزپلنگ است که این موضوع به منزله رقابت غذایی شدید به حساب می‌آید.این گونه مشکلات به صورت کاملا پنهان و دوراز چشم عموم در زیستگاه‌ها و مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان محیط زیست در حال وقوع است و به عنوان تخریب خاموش در حال رخ دادن است.

 

و به تبع این سگ ها زیستگاه ندارند؟
بله. ولی سگ‌های ولگرد، زیستگاه‌های اصلی حیات وحش را نا امن و اشغال می‌کنند که این موضوع تبعات بســیاری بدی از جمله مهاجرت گونه های اصلی زیستگاه به مناطق نا امن اطراف را دارد. از جمله این اتفاقات که در سال‌های اخیر رخ داده، خروج یوزپلنگ از زیستگاه های اصلی خود و پناه به مناطق همجوار است که نتیجه این مهاجرت ها تصادفات جاده‌ای اســت که شاهد آن هستیم. یکی دیگـــر از مشــــکلات ســـگ‌های ولگـــرد، انتقـــال بیماری‌های مشترک در میان گوشت‌خواران است که در نتیجه افزایش جمعیت آنها، انتقال بیماری هم سرعت گرفته است.

 

چـــه روش های جایگزین دیگری می توان برای این موضوع در نظر گرفت؟
روش‌هــــایــی جایگزیــــن به‌جای کشـتار در کشورهای پیشرفته در زمینه کنترل حیات وحش، زنده گیری و نگهداری در مکان‌های مشخص است؛ ولی از آنجایی که تعداد سگ‌های ولگرد در این کشورها انگشت شمار بوده و در نتیجه فرار یا گم شدن سگ صاحب دار بوده است؛ بنابراین جمعیت آنها را نمی توان با ایران مقایسه کردو عملا استفاده از این روش‌ها یک راهکار غیر قابل اجراست.هزینه‌ها، روش‌هـــــای زنده گیــــری و همچنیـــن کمپ‌های نگهداری پس از زنده گیری و عقیم سازی نیاز به یک بودجه کلان در راستای این سیاست دارد و عملا قابل اجرا نیست.

 

آیــا عقیـــم ســـازی جایگزین مناسبی با کشتار سگ‌هاست یا خیر؟
به هیچ عنوان عقیم سازی نمی‌تواند جایگزین مناسبی در شرایط فعلی باشد. در مــــوارد قبل به مشکلات این روش اشاره شد و مجددا بازگو می‌شود. هزینه جمع آوری بیش ازده ها هزار سگ ولگرد در شهر اصفهان، هزینه عقیم سازی جمعیت، احداث کمپ‌های نگهداری از آنها و جلوگیری شیوع بیماری‌های خطرناک در چنین جمعیت متمرکزی،نیاز به پرسنل کار آمد و مجرب در بعد عظیم جهت مراقبت از پناهگاه‌ها و تامین غذا از جمله این مشکلات است.

 

تجربه کشورهای دیگر در این مورد چیست؟
سگ در ایران به عنوان یک عامل بیولوژیکی خطرناک برای اکوسیستم محسوب می‌شــــود؛ ولــــی در کشــــورهای دیگر گونه‌های دیگری وجود دارند که چنین نقشی را ایفا می‌کنند و به طور غیر طبیعی و تحت عوامل انسانی به خطرات زیست محیطی و اکوسیستم مبدل شده اند. به طور مثال گونه ای از سگ سانان به نام کایوت در ایالات متحده آمریکا جمعیــــت رو به افزایش با نرخ زادآوری مشابه سگ در ایران را دارد و در روند اکوسیستم اختلال ایجاد کرده است. در این راستا در کشور آمریکا هر ساله بیش از سه هزار قلاده از این گونه با روش‌های مختلف از جمله صدور پروانه شکار به متقاضیان یا دخالت مستقیم گاردهای حفاطتی حیات‌وحش معدوم می‌شود.

امتیاز به این مقاله
بدون نظر

پیام بگذارید